Çocuk Hastalıkları ve Tedavileri

Çocuklarda Zehirlenme ve Zehirlenmelerde İlk Yardım

Çocuklarda zehirlenme neden olur
Zehirli maddeyi içen çocukların çoğunda hemen tedaviye başlanırsa kalıcı hasar oluşmayabilir.

Çocuklarda zehirlenme kazaları ve önlemler

Her yıl yaklaşık 2.2 milyon kişi zehirli maddeler ile temas etmekte veya ağızdan zehirli maddeye maruz kalarak zehirlenmektedir. Bu zehirlenmelerin yarısından fazlası altı yaş altındaki çocuklarda görülmektedir. Zehirli maddeyi içen çocukların çoğunda hemen tedaviye başlanırsa kalıcı hasarlar önlenmiş olur, bu nedenle bu tür durumlarda acil müdahale çok önemlidir.

Eğer çocuğun zehirlendiğinden şüpheleniyorsanız sakin olmalı ve hızlı hareket etmelisiniz. Çocuk zehirli madde içeren kutunun yanında, kutunun ağzı açık veya kutuyu boş olarak bulunursa ve özellikle de çocuk garip davranışlar sergiliyor ise zehirlendiğini düşünmek ve bu duruma göre davranmak gerekir.

Çocuklar neden ve nasıl zehirlenir?

Özellikle 1 ile 3 yaş arası küçük çocuklar, genellikle evde bulunan; ilaç, temizlik malzemeleri, bitkiler, kozmetik ürünleri, böcek zehirleri, boyalar, çözücüler, silecek sıvıları, benzin, gazyağı ve lamba yağı gibi maddeler ile zehirlenirler.

Bu olaylar genelde sık görülür çünkü çocuklar çevrelerini, cisimleri ağızlarına alıp tadarak keşfederler ve büyüklerin yaptıklarını anlamadan onları taklit ederler.

Zehirlenmeler genellikle ebeveynlerin dikkatsizliğinden kaynaklanır. Örneğin aile büyükleri hasta ya da stresli ise çocuklarını her zamanki gibi yakından takip edemezler.

Günün sonunda telaşlı şekilde akşam yemeğinin hazırlandığı zamanlar, ebeveynlerin dikkatinin azaldığı zamanlardır ve akşamüstü bu geç saatler zehir danışma merkezlerince "arsenik saatler" olarak adlandırılır.

Zehirlenmelerde görülen belirtiler nelerdir?

  1. Çocuğun giysilerinde açıklanamayan lekeler
  2. Ağız ve dudaklarında yanıklar
  3. Aşırı salya akması veya nefesinde anormal koku
  4. Sebebi bilinmeyen bulantı ve kusma
  5. Ateş olmadan şiddetli karın ağrısı
  6. Solunum güçlüğü
  7. Aşırı uyku hali, huzursuzluk gibi ani davranış değişiklikleri
  8. Nöbet geçirme veya bilinç kaybı ( çok ciddi olgularda)

Zehirlenmelerde acil tedavi ve önemli bilgiler

Çocuğun herhangi bir çeşit zehirli madde aldığı her durumda doktor aranmalı ya da acil servise başvurulmalıdır. Ayrıca, zehir danışma merkezleri size neler yapacağınız konusunda bilgi vereceklerdir. Bu merkezlerde size neler yapacağınızı söyleyecek uzman kişiler 24 saat çalışmaktadır.

Telefon defterinizin içinde, bölgesel zehir merkezinin numarası olmalıdır. Ayrıca bu numarayı evde bulunan her telefonun yanına diğer acil yardım telefonlarıyla birlikte yazmanız gerekir. Acil durumda gereken numarayı bulamazsanız, 112 veya bilinmeyen numaralar merkezini arayıp zehir danışma merkezinin telefonunu öğrenebilirsiniz.

En kısa zamanda yapılacak müdahale, zehirin türüne göre değişir. Çocuğun aldığı maddeyi biliyorsanız zehir merkezi bu konuda size özel bilgiler verebilir.

Zehirlenmelerde tedavi ve önlemler

Zehirlenmelerde tedavi ve önlemler

Zehirli madde içilmesi durumunda ilk yardım yöntemleri

Öncelikle zehirli madde çocuktan uzaklaştırılmalıdır. Eğer hala çocuğun ağzında biraz zehirli madde var ise bunu çocuğun ağzından tükürmesi sağlanmalı ya da çocuğun başında olan kişi parmakları ile bu madde kalıntılarını dışarı çıkarmalıdır ve bu çıkarılan madde çocuğun ne tür bir zehir yuttuğunun tespiti için saklanmalıdır..

Zehirli bir madde içilmesi durumunda aşağıdaki bulgular açısından çocuk kontrol edilmelidir:

  1. Şiddetli boğaz ağrısı
  2. Aşırı salya akması
  3. Nefes almada zorluk
  4. Konvülsiyon (havale)
  5. Aşırı uyku hali gibi bulguların varlığı gözlemlenmelidir.

Bu belirtilerden herhangi birinin varlığında ya da çocukta bilinç kaybı var veya nefes almıyor ise hemen ilk yardım uygulamalarına başlanmalı ve tıbbi yardım için 112 aranmalıdır.

  1. Zehirli maddeyi de doktorun zehirlenmenin nedenini saptayabilmesi için yanınızda götürmelisiniz.
  2. Zehirli madde içen çocuk kusturmak için uğraşılmamalı dır, çünkü çocuğun kusturulması daha fazla hasara neden olabilir.
  3. İçilen zehirli maddenin kutusu üzerinde yazılı olan, zehirlenme durumunda yapılacaklar ile ilgili uygulamaları yapmayın, bunlar sıklıkla güncel değil ve yanlış olabilirler.
  4. Eğer çocukta yukarıda sıralanan belirtiler yok ise zehir danışma merkezini arayarak önerilerini alın.

Zehir danışma merkezinden konuşan kişinin size daha fazla yardım edebilmesi için sizin vereceğiniz bilgiler aşağıda sıralanmıştır:

  1. İsminiz ve telefon numaranız.
  2. Çocuğun adı, yaşı ve kilosu, ayrıca tüm sağlık problemlerini ve kullandığı ilaçlar söylenmelidir.
  3. Çocuğun yuttuğu maddenin adını söyleyin ve gerekirse heceleyerek bunu tam olarak anlatın.
  4. Eğer maddedeki karışımı oluşturan bileşenler kutu üzerindeki etikette yazıyor ise onları da söyleyin.
  5. Çocuk reçeteli bir ilaç içti ise ve ilacın adı etikette yoksa merkeze eczanenin adını ve telefon numarasını, ayrıca reçete tarihi ve reçete numarasını verin.
  6. Tablet veya kapsülü tanımlamaya çalışın ve üzerindeki numaraları söyleyin.
  7. Eğer çocuk başka bir madde içti ise, tanımlanmasına yardımcı olabilecek tüm özelliklerini anlatın.
  8. Çocuğun zehiri içtiği ya da sizin çocuğunuzu ne zaman bulduğunuzu ve çocuğunuzun içtiğini düşündüğünüz miktarı söyleyin.
  9. Eğer zehir çok tehlikeli ya da çocuğunuzun yaşı çok küçük ise tıbbi değerlendirme için çocuğunuzu doğrudan en yakın acil servise götürün.

Zehirli madde İçilmesi durumunda evde neler yapabilirsiniz:

Kusturmak tehlikeli olabilir o yüzden asla çocuğunuzu kusturmaya çalışmayın. Güçlü asitler (tuvalet temizleyicisi) ya da güçlü alkaliler (fırın temizleyici ya da bulaşık makinesi deterjanı) boğaz yanmasına sebep olabilir ve kusturmak sadece hasarı arttıracaktır.

Eskiden zehirlenmelerden sonra kusmalarını sağlamak için kullanılan bir ilaç var idi, bunu evde bulundurmak ve zehirlenme durumunda bu şuruptan çocuğa içirmek biraz mantıklı gelse de bu şurup artık zehirlenme tedavisinde önerilen bir ilaç değildir. Hatta evinizde bu şurup var ise bu şurubu tuvalete dökün ve şişesini de çöpe atın.

Zehirlenme durumunda hiçbir şekilde bu şurubu vererek ya da tuzlu su içirerek kusturmaya çalışmayın. Bunların yerine çocuk su veya süt içirilmelidir.

Cilt üzerine dökülen zehirlenmelerde ilk yardım yöntemleri

  1. Çocuk tehlikeli bir maddeyi vücuduna dökmüş ise elbiselerini çıkarın ve zehirli maddenin temas ettiği cilt bölgesini ve sonrasında tüm vücudu ılık su ile (sıcak değil) durulayın.
  2. Eğer çocuğun cildinde yanma belirtileri var ise çocuk itiraz etse bile 15 dakika daha durulamaya devam edin.
  3. Daha sonra ek öneri ve daha fazla bilgi edinmek için zehir danışma merkezini arayın.
  4. Cilde temas eden zehirlenmelerde etkilenen cilt üzerine merhem veya yağ uygulamayın.

Göze zehirli madde kaçması durumunda ilk yardım yöntemleri

  1. Çocuğun gözüne veya gözlerine zehirli bir madde temas ettiğinde çocuğun gözlerini ılık su ile yıkayın ve suyu gözün iç kenarından çocuğunuzun gözlerini açık tutarak akıtın.
  2. Çocuk gözlerini durularken mutlaka tepki verecektir, bu nedenle bir başka yetişkinin onu tutmasını sağlayın.
  3. Eğer yanınızda size yardımcı olacak bir yetişkin yok ise bebeği veya çocuğu sıkıca bir havluya sararak bir kolunuzla sıkıca tutun, böylece bir eliniz ile çocuğun gözünü açık tutmak mümkün olur ve yıkamak daha kolay olacaktır.
  4. 15 dakika boyunca çocuğun gözünü yıkamaya devam edin.
  5. Daha sonra vakit kaybetmeden zehir danışma merkezini arayın ve onlardan daha fazla bilgi alın. Zehir danışma merkezi önermedikçe göz damlası veya göz merhemi kullanmayın.
  6. Eğer devam eden şiddetli ağrı veya ciddi hasar var ise yine zaman kaybetmeden bir hastanenin acil servisine başvurun.

Duman zehirlenmelerinde ilk yardım yöntemleri

Evdeki duman zehirlemesi genellikle kapalı garajlarda rölantide çalışan (hareket etttirmeden durduğu yerde çalıştırılan) arabalardan, uygunsuz havalanan odun, kömür veya gazla çalışan sobalardan çıkan dumanlar veya gaz kaçakları nedeni ile meydana gelir.

  1. Çocuğunuz evde gaz veya dumandan etkilenmiş ise hemen temiz hava almasını sağlayın.
  2. Çocuk nefes alıyorsa, daha çok bilgi ve öneri için zehir danışma merkezini arayın.
  3. Eğer çocuk nefes alamıyor ise temel yaşam desteği uygulamalarına başlayın ve kendi başına nefes alana kadar temel yaşam desteğine devam edin.
  4. Yanınızda yardım çağırabilecek başka biri var ise o kişi yardım çağırırken siz temel yaşam desteğine devam edin fakat yalnızsanız bir dakika kardiyopulmoner canlandırma uygulayın sonra yardım çağırın.

Çocuklarda zehirlenme kazaları nasıl önlenir?

Çocukların zehirlenme kazalarını önlemenin en doğru yolu bütün zehirli maddeleri bebek ve çocukların erişemeyeceği kilitli dolaplarda saklamaktır.

Çocuklar için güvenli olmayan bir evi veya dükkanı ziyaret ettiğinizde çocukları yakın gözlem altında tutmanız gerekir. Özellikle çocuğunuz başka bir evdeyken ya da aile büyüklerin evinde iken daha dikkatli olunmalıdır.

  1. İlaç ve tıbbi malzemeleri ecza dolaplarında kilitli olarak saklayın.
  2. Diş macunu, şampuan ve sabunları aynı dolapta bulundurmayın.
  3. İlaçları, çocuklar için güvenli kapağı olan kendi kutuları içinde satın alın. Ama bu kapaklarında açılabileceğini unutmayın ve bu ilaçları da kilitli dolaplarda bulundurun.
  4. Tedavi sona erdikten sonra artık kullanılmayacak ise geri kalan tıbbi ilaçları tuvalete boşaltın.
  5. İlaçları küçük çocukların önünde içmeyin, sizi taklit edebilirler.
  6. Çocuklara ilaç içirmek için bunların birer şeker olduğunu asla söylemeyin.
  7. Verdiğiniz ilaçların etiketlerini her zaman kontrol edin ve doğru ilacı, doğru dozda verdiğinizden emin olun.
  8. Zehirlenme kazaları çoğunlukla gece yarısı oluşur, bu nedenle mutlaka ışığı açarak ilaç içirin.
  9. Evde kullanılan ürünleri satın almadan önce etiketlerini okuyun ve sadece hemen kullanmanız gerekli olanları satın alın ve fazladan ürün almayın.
  10. Zehirli maddeleri kilitli dolaplarda çocuklardan uzak yerlerde saklayın.
  11. Deterjan ve diğer temizlik ürünlerini mutfakta ve banyoda açıkta bırakmayın.
  12. Zehirli ve toksik maddeleri asla yiyecek konulan kaplara özellikle boş su şişeleri ve bardaklara koymayın.
  13. Daima arabanızı çalıştırmadan önce garaj kapısını açın, kapalı garajlarda araba çalıştırmayın.
  14. Kömür, odun ve gazla çalışan sobaların bacalarını sık sık kontrol edin. Gaz kokusu duyduğunuz anda sobayı ve gazı kapatın, evden ayrılın ve gaz şirketini çağırın.

Not: Zehir danışma merkezinin telefonunu diğer acil telefon numaraları ile birlikte telefonun yanında bulundurun. Çocuk bakıcınızın veya çocuk ile ilgilenen yakınınızın bu numaraları kullanmayı bilip bilmediğini sorun ve öğrenmesini sağlayın.

Benzer sağlık yazıları

  1. Çocuklarda boğulma ve boğulmalarda ilk yardım yöntemleri
  2. Çocuklarda yanıklar ve yanıklarda ilk yardım yöntemleri
  3. Hayvan ısırıkları ve hayvan ısırmalarında ilk yardım yöntemleri
  4. Genel ilk yardım yöntemleri nelerdir
  5. Temel yaşam desteği nedir
  6. Yüksek ateş durumunda ilk yardım yöntemleri
  7. Bayılmalarda ilk yardım nasıl yapılır

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git