Böbrek Hastalıkları Ve Tedavileri

Nefrotik Sendrom Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Nefrotik sendrom hastalığı neden olur
Nefrotik sendrom, şiddetli proteinüri (kandan ürine protein sızması) durumudur.

Nefrotik sendrom hastalığı nedir?

Nefrotik sendrom, şiddetli proteinüri (kandan ürine protein sızması) durumudur. Düşük kan protein seviyeleri ve şişmeye (ödeme) neden olan glomerul hasarı ile sonuçlanan belirtiler ve bulgular topluluğu nefrotik sendrom olarak adlandırılır.

Ödem, kanda yağ artışı, kan basıncı değişiklikleri, kanda albumin değerinin normalin altına düşmesi gibi komplikasyonlar nefrotik sendromun neden olduğu komplikasyonlardır. Bu komplikasyonlar her hastada görülmeyebilir.

Komplikasyonlar ve bulgular hastanın doktora başvurma zamanına göre değişir. Nefrotik sendrom her yaş grubunda görülebildiği gibi en sık çocuklarda görülür. Nefrotik sendrom erkek çocuklarda kız çocuklarına oranla daha fazla ve genellikle 3-6 yaşları arasında görülür.

Nefrotik sendrom tipleri ve nedenleri

  1. Nefrotik sendrom tek başına (primer) ya da başka bir sistemik hastalığa bağlı (sekonder) olarak gelişebilir.
  2. Nefrotik sendrom şeker hastalığının, amiloidoz birikiminin (dokularda anormal bir protein birikimi), sistemik lupus eritemetozus, malign hastalıklar (hodgkin ve diğer lenfomalar) gibi hastalıkların sonucu olarak ortaya çıkabilir.
  3. Ayrıca nefrotik sendrom şiddetli hipertansiyon zehire karşı reaksiyon (Mercury veya kadmiyum gibi) reaksiyonlara bağlı gelişebilir.
  4. Altın, ya da penisilamin, NSAI gibi ilaçların yan etkisi olarak da nefrotik sendrom ortaya çıkabilir.
  5. Nefrotik sendrom hepatit B veya malarya, sifiliz, sıtma, bakteriyel endokardit, HIV enfeksiyonu, üst solunum yolu enfeksiyonları gibi vücudun başka bir yerindeki bir enfeksiyondan da kaynaklanabilir.
  6. Fokal segmental glomerüloskleroz, membranoproliferatif glomerulonefrit, mesengioproliferatif glomerulonefrit, membranöz glomerulonefrit ve konjenital nefrotik sendrom diğer primer nefrotik sendrom nedenleri arasındadır.

Nefrotik sendrom belirtileri

  1. Nefrotik sendromun belirtileri (semptomları) günler ya da haftalar geçtikten sonra ortaya çıkar ve protein ürinde kayboldukça durum kötüleşir.
  2. Nefrotik sendromun erken belirtileri köpüklü ürin ve azalan ürin üretimidir.
  3. En sık görülen temel belirti ödemin (dokularda sıvı birikimi) sonucu olarak bacakların ve yüzün şişmesidir. Göğüs boşluğunda da ödem oluşabilir ve plevral efüzyon ve nefes darlığı gelişebilir.
  4. Sıvı karında da toplanarak karında şişkinliğe (karında su toplanması durumuna), göbek ve kasık fıtığına neden olur. Karında sıvı birikimine bağlı oluşan asit karın ağrısına yol açabilir.
  5. Ayrıca bilinç bulanıklığı görülebilir, iştah kaybı nedeni ile de zayıflama (kilo kaybı) gibi belirtiler ortaya çıkar.
  6. Kan basıncı (tansiyon değeri) çoğunlukla normal düzeyde olabileceği gibi, % 5 veya 15 vakada yüksek düzeye çıkabilir.
  7. Hastada enfeksiyonlara yatkınlık artış göstermiştir. Genellikle deri ve akciğer enfeksiyonları gelişir. Atar ve toplardamarlarda tıkanma meydana gelebilir.

Nefrotik sendrom teşhisi

Nefrotik sendrom belirtileri görülen hastanın tanı için öncelikle nefroloji veya üroloji uzmanına başvurması gerekir. Doktorun yapacağı fizik muayene sırasında hastanın aile öyküsü, yaşadığı sıkıntılar ve hastada görülen bulgular dikkate alınır. Fizik muayeneden sonra kan tetkikleri, idrar tetkikleri ve böbrek biyopsisi gibi tetkikler istenir.

Proteinüri esas tanı koydurucu tetkiktir. 24 saatlik idrar toplanarak ya da idrar toplanmasının zor olduğu küçük çocuklarda porsiyone idrar miktarı tayin edilir. Hasta hastaneye ilk başvurduğunda idrar miktarında azalma vardır. Hastaların % 15-30'unun idrar tetkikinde, idrarda mikroskop incelemesinde kan (mikroskopik hematüri) görülür. Gözle görülen kanama (makroskopik hematüri) çok sık görülmez.

Nefrotik sendrom şüphesi olan hastalarda hemogram, serum elektrolitleri, kan lipitleri ve serolojik testler tanıda yardımcı testlerdir.

Böbrek biyopsisi, eskiden bazı görüşlere göre nefrotik sendrom tanısı konulan hastalara kesin yapılmakta idi fakat günümüzdeki görüşler, hasta başlangıç tedavisi olan steroid tedavisine olumlu yanıt verirse biyopsi yapılmaması gerektiği ve bu hastanın minimal lezyon hastası olduğu kabul görmektedir.

Böbrek biyopsisi steroide yanıt vermeyen hastalarda, steroid dışı tedavi verilmesi planlanan hastalarda, nedeni bilinmeyen nefrotik sendromun genel özellikleri ile bağdaşmayan bulguları olan (hastalığın başlama yaşı 1 yıl veya 8-10 yaş arası, gözle görülen idrarda kanaması, kalıcı yüksek tansiyonu, düşük kompleman düzeyi, klinik bulguların başka bir sistemik hastalıktan kaynaklandığını göstermesi gibi) hastalarda ve böbrek fonksiyon bozukluğunun devam ettiği durumlarda biyopsi tetkiki önerilir.

Nefrotik sendrom teşhisi

Nefrotik sendrom teşhisi

Nefrotik sendrom tedavisi

Nefrotik sendrom tedavisinde, tedavi planlı ve takipli uygulanır. Tedavi genellikle altta yatan nedene yöneliktir. Ödemin giderilmesi için düşük sodyumlu diyet önerilir ve diüretik ilaçlar verilebilir.

Proteinin damar yolundan (intravenöz yoladan) verilmesi gerekebilir fakat etkileri kısa ömürlüdür. Kortikosteroid ilaçlar da reçete şeklinde hastaya verilebilir ve kortikosteroid ilaçlar özelikle nefrotik sendromlu çocuklarda etkilidir.

Nefrotik sendrom tedavisinde nelere dikkat etmeli?

Başlangıç steroid tedavisinin önerildiği şekilde düzenli olarak kullanılması gerekir. Steroid tedavisi ile ilgili doktorun verdiği uyarıcı bilgiler düzenli olarak uygulanmalıdır. Uzun süre steroid kullanan hastalarda katarakt ve kemik erimesi gelişebileceği için düzenli kontrolünün yapılması gerekir. Steroidlerin ve diğer alternatif ilaçların uzun süre kullanımı sonrası yan etkileri her zaman akılda tutulmalıdır.

Nefrotik sendrom hastalığında tedavi ve takip süreci nedir?

  1. Destekleyici tedavide hastanın doktor tarafından önerilen hareketleri yapması, mobilize olması gerekir. Küçük çocuklarda basit kol ve bacak hareketlerinin yaptırılması önemlidir.
  2. Beslenme desteğinde hastanın yaşına uygun miktarda protein ve enerji alması sağlanmalı, steroid tedavisi süresince tuz kullanılmamalıdır.
  3. Çok yaygın ödemi olan hastalarda ödem düzelene kadar ağız yolundan penisilin profilaksisi kullanımı tavsiye edilebilir.
  4. Steroidin yan etkileri hafife alınmamalı ve gelişebilecek komplikasyonlar belirli aralıklar ile araştırılmalıdır. Hastanın ayrıca bu nedenle düzenli kontrollere gitmesi önemlidir.
  5. Nefrotik sendromlu hastaya yüksek tansiyon için her kontrolde, katarakt için 6 ayda bir göz birimi kontrolleri önerilir.
  6. Çocukların takip kontrollerinde büyüme ve kemik dansimetrisi için yılda bir kontrolü gerekir. Eğer çocuğun büyümesi duraklamış ise çocuğun kemik yaşı ve puberte gelişimi incelenmelidir.
  7. Çocuk su çiçeği geçirmiş ise veya geçirme olanağı var ise (varicella zoster antikoru bakılarak) aşı yapılması gerekir.
  8. Peritonit gelişme riskinden dolayı ataklar sırasında nedeni bilinmeyen karın ağrısı şikayeti olan her çocuğa parasentez yapılıp, peritonit ayırt edilmeli ve araştırılmalıdır.

Nefrotik sendrom hastalığının seyri nedir?

Nefrotik sendromu olan hastada hastalığın seyri böbrek hasarının büyüklüğüne ve genellikle steroid tedavisine verilen yanıta göre değişebilir. Tedaviden sonra bile nefrotik sendrom tekrarlayabilir. Hastalığın seyri sırasında fazla kan pıhtılaşması sorunu olabilir ve antikoagülan ilaçlar ile tedavi gerekebilir.

Ürinde immünoglobin kaybı sonucunda enfeksiyonlar gelişebilir. Nefrotik sendrom genellikle artan kolesterol seviyesi ile ilişkilidir. Bu da ateroskleroz gelişimine neden olabilir ve kalp krizi (miyokard infarktüsü) riskinde artış ortaya çıkar.

Ağır olguların birçoğunda kronik böbrek yetmezliği ve bunun sonucu olarak da geri dönüşümü olmayan böbrek fonksiyon kaybı oluşabilir. Nedeni bilinmeyen nefrotik sendromlu hastaların % 20-30 kadarında tek atak görülür. Hastalığın ilk 6 ayında steroide verdiği yanıt ilk 18 aydaki atak sıklığına göre hastalığın seyri hakkında bilgi verir.

Böbrek hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Kronik böbrek yetmezliği nedenleri ve belirtileri
  2. Akut böbrek yetmezliği nedir
  3. Glomerulonefrit neden olur
  4. Böbrek iltihabı neden olur
  5. İdrardan kan gelmesinin nedenleri
  6. Böbrek tümörü nedenleri ve belirtileri
  7. Çocuklarda nefrit nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git