Çocuk Hastalıkları ve Tedavileri

Çocuklarda Öksürük Neden Olur?

Çocuklarda öksürük neden olur
Çocuklarda öksürük, solunum yolu hastalıklarının en sık ve en önemli şikayetlerinden biridir.

Çocuklarda öksürük nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Çocuklarda öksürük, solunum yolu hastalıklarının en sık ve en önemli şikayetlerinden biridir. Çocuklarda öksürük en çok hastaneye başvuru nedenidir ve aileler için sıkıntı yaratan bir durumdur.

Öksürük için verilen ilaçların etkinlikleri tam olarak kanıtlanmamış olduğu halde öksürük için birçok ilaç kullanılmaktadır. Çocuklarda öksürük genellikle viral enfeksiyonlar nedeni ile meydana çıkar ve bazen çocuların öksürüğü kendiliğinden de geçebilir.

Çocuklarda öksürüğe neden olan hastalıklar

Çocuklarda öksürüğe neden olan hastalıklar

Çocuklarda öksürüğe neden olan hastalıklar

Gribal hastalıklara bağlı çocuklarda öksürük : Öksürük gribal enfeksiyonların başlangıç döneminden sonra okul çocuklarının % 35-40'ında 10 gün boyunca sürebilir.

Solunum yolu hastalıklarına bağlı çocuklarda öksürük : Solunum yolu enfeksiyonlarının başlangıcından sonra ortaya çıkan öksürük okul öncesi çocukların %10'unda 25 gün boyunca devam edebilir. Çocuklarda öksürüğe eşlik eden hırıltılı nefes, sık nefes alıp verme ve ateş gibi bulgular var ise çocuk zatürre, bronşit veya bronşiyolit geçiriyor olabilir.

Diğer hastalıklara bağlı çocuklarda öksürük : Çocuklarda öksürüğe bazı akciğer hastalıkları, astım, bronş hassasiyeti, gastroözofageal reflü, yabancı cisim kaçağı, alerjik nedenler, psikojenik nedenler, yapısal anormalilikler, hava kirliliği, nem, irritan, sigara dumanına maruz kalmak ve çevresel faktörler de neden olabilir.

Öksürük türleri (öksürük çeşitleri)

Çocuklarda öksürük nedenleri öksürüğün süresi, tanımı ve altta yatan nedenler bakımından erişkinlere göre farklı olabilir. Bu farklılıklar, çocuklarda öksürüğün tipini belirlemede yardımcı olur. Öksürük iki kategoride değerlendirilir. Bunlar normal veya bilinen öksürük ve anormal öksürük şeklinde sınıflandırılır.

  1. Çocuklarda normal veya beklenen öksürük nedir? : Değerlendirmelere göre solunum yolu hastalığı olmayan sağlıklı okul çağındaki (10-12 yaş arası) çocuklarda günde yaklaşık 30-35 kez civarı öksürük durumu olabilir. Genellikle sonbahar ve kış mevsimlerinde tekrarlayan viral enfeksiyonlar çocuklarda sık görülür ve öksürük reseptörlerinde duyarlılık artışı vardır. Bu durum sürekli öksürüğe yol açabilir.
  2. Çocuklarda anormal öksürük nedir? : Çocuklarda anormal öksürük; süreye göre (akut, subakut ve kronik olarak), öksürüğün karakterine ve kalitesine göre (kuru öksürük ve balgamlı öksürük olarak), öksürüğün zamanına göre (gece öksürüğü veya gündüz öksürüğü olarak), hastanın yaş grubuna göre (bebeklik dönemi ve çocukluk ya da ergenlik çağı öksürük olarak), altta yatan nedene göre (hastalığa özgü veya hastalığa özgü olmayan olarak) değerlendirlir.

Çocuğun yaşına göre öksürüğün türü ve nedenleri

  1. Süt çocuklarında havlar tarzda öksürük neden olur? : Havlar tarzda öksürüğün olası nedenleri arasında krup, trakeomalezi ve diğer solunum yolunun yapısal anormallikleri süt çocuklarında havlar tarzda öksürüğe neden olabilir.
  2. Süt çocuklarında kuru ve kesik öksürük neden olur? : Kuru ve kesik öksürüğün nedenleri arasında klamidya enfeksiyonu ve uzamış bronşit, sinüzit gibi rahatsızlıklar vardır.
  3. Okul çocukluğu döneminde havlar tazda öksürük neden olur? : Havlar tarzda öksürük genellikle okul çocukluğu döneminde krup hastalığına bağlı olur.
  4. Okul çocukluğu döneminde nöbet tarzında öksürük neden olur? : Kasılımlı nöbetler şeklinde olan öksürük boğmaca benzeri öksürük sendromu nedeni ile olabilir.
  5. Okul çocukluğu döneminde balgamlı öksürük neden olur? : Balgamlı tarzda öksürük sürekli var olan (kronik) bronşit, kronik sinüzit gibi nedenler ile çocukluk döneminde balgamlı öksürük gelişebilir.
  6. Adolesan (ergenlik) döneminde havlar tarzı öksürük neden olur? : Havlar tarzda olan öksürük genellikle psikojenik nedenlerden gelişen öksürük şeklinde meydana gelir.
  7. Ergenlerde nöbetler şeklinde öksürük neden olur? : Kasılımlı nöbetler şeklinde olan öksürük çoğunlukla boğmaca gibi hastalıklardan kaynaklanır.
  8. Ergenlerde balgamlı öksürük neden olur? : Balgamlı öksürük pnömoni, sürekli var olan (kronik) bronşit, sinüzit gibi nedenler ile meydana gelir.

Boğmaca, tüberküloz (verem), tekrarlayan viral enfeksiyonlar ve kronik üst solunum yolu enfeksiyonları gibi pek çok enfeksiyon hastalığı uzamış öksürüğe yol açabilir. Gece öksürükleri genellikle astım hastalığını akla getirmelidir.

Çocuklarda öksürüğün nedeni nasıl teşhis edilir?

Öksüren çocuğun ne zaman doktora götürülmesi gerektiği çocuğun yaşına göre değişebilir. Yeni doğan döneminde bebek öksürüyor ise hemen doktora götürülmeli, yine ilk altı aylık bebeklerde öksürük söz konusu ise geciktirmeden doktora götürülmelidir, çünkü bu durumun dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi ve sebebinin bulunması önemlidir.

Daha büyük çocuklarda ise öksürüğün tipine ve eşlik eden belirtilere göre hemen doktora götürülmesi veya götürülmemesi kararı değişir. Çocukta öksürüğe eşlik eden ateş ve çocuğun genel durumunda bir bozukluk var ise doktora götürmek gerekir.

Çocuklarda öksürük tanısı için tam bir muayene ve çocuğun öyküsü alınır. Çocuğun yaşı, öksürüğün süresi, öksürüğün tipi, gece öksürüğünün varlığı ve tipi, öksürüğün hastalığa özgü olması ya da hastalığa özgü olmaması, öksürüğü tetikleyen faktörler ve öksürüğün çocuk ve aile üzerinde etkisi değerlendirilir ve tanı yöntemi ve tedavi planı buna göre uygulanır.

Öksürük şikayeti olan tüm hastalarda akciğer grafisi çekilir ve 6 yaş üzeri çocuklarda spirometri ve gerekir ise reversibilite testi yapılır. Öksürük şikayeti olan çocuklarda solunum fonksiyon testlerinin normal olması astım hastalığını dışlamada yardımcı olur.

Bunların dışında göğüs tomografisi, bronkoskopi, akciğer tomografisi gibi diğer yöntemler altta yatan hastalıkların varlığını araştırmak için kullanılır. Öksürük şikayeti olan çocuk, çocuk hastalıkları uzmanı, kulak burun boğazuzmanı ve göğüs hastalıkları uzmanı gibi uzmanlıklar tarafından değerlendirilir. Bazen gastroözofageal reflüye bağlı öksürük şikayetlerinde gastrolojik değerlendirme de gerekebilir.

Çocuklarda öksürük tedavisi

  1. Öksürük bir belirtidir ve öksürüğün geçirilmesi ilk amaç değildir.
  2. Öncelikle öksürüğün neden olduğu ve altta yatan hastalık incelenmelidir.
  3. Öksürüğün nedeni üst solunum yolu enfeksiyonu ise çocuk 10-15 gün öksürür ve bu öksürük normaldir. Bu durumda çocuğa ılık sıvılar vermek ve odasında buhar makinesi bulunması faydalı olabilir.
  4. Öksüren çocuğun bal, zencefil ve limon karışımı yemesi fayda sağlayabilir.
  5. Öksürük şurupları genellikle şikayetleri gidermek için kullanılır ve tedavi edici bir özelliği yoktur.
  6. Son yıllarda yapılan çalışmalarda öksürük şuruplarının özellikle 2 yaşın altında olan çocuklarda faydadan çok zarar verdiği hakkında bilgiler vardır. Daha büyük çocuklarda da öksürük şurupları dikkatli ve mutlaka doktor tavsiyesi ile kullanılmalıdır.

Çocuklarda balgamlı öksürüğün tedavisi ve önlemler

Çocuklarda öksürük ve önlemler

Çocuklarda öksürük ve önlemler

Çocuklarda balgamlı öksürük genellikle öksürüğün ilerlemesi ile gelişir. Balgamı gidermenin yolu çoğunlukla geniz akıntısını gidermek ile mümkündür. Geniz akıntısını çözmenin en iyi yolu serum fizyolojik tedavisidir. Serum fizyolojik tedavi her yaşta her çocuğa verilebilir.

Bazı durumlarda doktorun önereceği balgam söktürücü ilaç tedavisi gerekebilir. Bazı çocuklarda öksürüğün nedeni astım benzeri veya bronş tıkanması ise astım ilaçları verilebilir.

Tuzlu su solüsyonunu evde hazırlamak için, 1 litre temiz içme suyunu kaynatıp soğuttuktan sonra 1 tatlı kaşığı deniz tuzu eklenerek tuzlu su solüsyonu elde edilir. Bu suyu özellikle büyük çocuklarda burun yıkamak için günde 3-4 defa kullanılır. Bu işlem serum fizyolojik olarak adlandırılır. Balgamlı öksürüklerde bu işlem evde uygulanabilecek bir yöntemdir. Ayrıca soğuk buhar ile odanın nemlendirilmesi faydalı olur.

Çocuklarda öksürüğü azaltmak için özellikle 1 yaşından büyük çocuklarda ıhlamur çayı gibi bitki çayları, limonlu ılık sıvılar, bol ılık su ve bal, zencefil ve tarçın karışımından sabah akşam bir iki tatlı kaşığı yedirmek fayda sağlayabilir.

Ayrıca çocuğun çarşaflarını temiz tutmak, odayı havalandırıp temiz tutmak ve çocuğun ev hayvanlarından uzak tutulması mümkün ise çocuğun odasında halı benzeri tüylü eşyaları tutmamak gibi önlemler ile çocuğun öksürüğünü azaltmak mümkün olabilir.

Aileler doktor önerisi olmadan öksürük ilaçlarını kesinlikle çocuklarına vermemelidir. Öksürüğü olan bir çocuk herhangi bir önlem alınmadan önce mutlaka bir uzman tarafından değerlendirilmeli ve öksürüğün nedeni basit bir neden mi yoksa bir hastalıktan mı kaynaklanıyor bunun bilinmesi önemlidir, çünkü bakteriyel enfeksiyonlar evde yapılabilecek yöntemler ile geçmez ve evde alınan önlemler hastalığı baskılayarak daha ciddi problemlere yol açabilir.

Çocuk hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Çocuklarda tüberküloz hastalığı nedenleri ve tedavisi
  2. Çocuklarda bademcik iltihabı nedenleri ve tedavisi
  3. Çocuklarda zatürre nedenleri ve tedavisi
  4. Çocuklarda gastroözofageal reflü nedenleri ve tedavisi
  5. Çocuklarda yabancı cisim aspirasyonu nedenleri ve tedavisi
  6. Bebeklerde ve çocuklarda hırıltılı solunum nedenleri ve tedavisi
  7. Çocuklarda balgam çıkarma nedenleri ve tedavisi

1 Yorum

  1. Adsız

    10 Mart 2015 at 22:13

    3. yaşında çocuğum ve balgamlı öksürmeye başladı. sizce ne yapmam gerekiyor?

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git