Bağırsak Hastalıkları

Bezoar Hastalığı Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Bezoar hastalığı nedir
Bezoar hayvan ya da bitki materyallerinin mide veya ince bağırsaklarda birikerek yumak şeklinde kitle oluşturması durumudur.

Bezoar nedir?

  1. Bezoar, midede yiyecek, mukus, sebze lifleri, saç veya sindirilemeyen maddelerin topaklaşıp sertleşmesi bezoar olarak tanımlanır. Saç yumağından oluşan trikobezoar çocukların veya saçlarını dişleyen, yolan ve yutan duygusal açıdan dengesiz erişkinlerin midesinde oluşabilir.
  2. Bezoar oluşumunun belirtileri arasında iştah kaybı, kabızlık, mide bulantısı, kusma ve karın ağrısı vardır. Trikobezoar bağırsaklara geçer ise tıkanıklığa neden olabilir.
  3. Bezoarların tedavisi endoskopik yöntem veya geleneksel cerrahi yöntem ile çıkarılarak yapılabilir.

Bezoar hastalığı türleri

Bezoar hayvan ya da bitki materyallerinin mide veya ince bağırsaklarda birikerek yumak şeklinde kitle oluşturması durumudur. Bezoarlar materyalin içeriğine uygun sınıflandırılabilirler. Trikobezoarlar, fitobezoarlar ve laktobezoarlar olmak üzere farklı gruplarda değerlendirilirler.

  1. Trikobezoarlar nasıl oluşur? : Saç, kıl, kum, mantar, sakız, ilaçlar veya sebze ve meyve liflerinin birikerek yumak oluşturması sonucu trikobezoarlar oluşur. Trikobezoarlar sıklıkla genç kızlarda ve mental retardasyon hastalarında ve genellikle 13-20 yaşları arasında gözlenirken 50'li yaşlarda da görülebilmektedir.
  2. Fitobezoarlar nasıl oluşur? : Fitobezoarlar çok yaygın görülürler ve portakal, hurma gibi iyi sindirilemeyen meyve çekirdekleri bu duruma yol açabilir. Fitobezoarlar geçirilmiş mide operasyonu, diyabetes mellitus, bağ doku hastalıkları ve hipotiroidi durumlarında gastrik işlevin bozulması sonucu mide asidinin azalması nedeni ile gelişebilmekte ve erişkin hastalarda daha sık görülmektedir.
  3. Laktobezoarlar nasıl oluşur? : Laktobezoarlar ise yeni doğan dönemine özgü olup, Süt ve süt ürünlerine, konsantre prematüre mamalarına bağlı meydana gelmektedir.

Bezoar hastalığı neden olur?

Bezoarların gelişiminde mide boşalmasının yavaşlamasına veya mide asidinin azalmasına yol açan mide cerrahisi (trunkal vagotomi) piloroplasti, billroth II parsiyel gastroenterostomi) önemli bir faktördür.

Mide rahatsızlığı ve mide operasyonu geçirmemiş kişilerde yiyecekleri az çiğnemek, yüksek lifli besinler ile beslenmek, özellikle Trabzon inciri gibi meyveler de bezoar oluşumuna neden olabilir.

Şeker hastalığına bağlı gastroparezi durumu da bezoar oluşumunda etkilidir. Bezoar oluşumuna trikotillomani olarak bilinen saç ve kıl koparma hastalığı, tırnak yeme hastalığı gibi psikolojik bozukluklar da neden olabilmektedir.

Bezoar hastalığı belirtileri

Bezoar hastalığı belirtileri

Bezoar hastalığı belirtileri

Bezoarların yerleştiği kısma göre belirtiler değişkenlik gösterebilir.

  1. Bezoar gelişmiş hastada herhangi bir şikayet olmayabilir veya akut abdomen (ani başlangıçlı ve şiddetli karın ağrısı) ve genel gastrointestinal sistem şikayetleri (kusma, karın ağrısı, iştahsızlık, kabızlık, kilo kaybı gibi) şikayetler ortaya çıkabilir.
  2. Ağrı yemek yemeye başlandığında şiddetlenebilir ve yemekten hemen sonra kusma meydana gelebilir.
  3. Bezoar sorunu olan hastalarda demir eksikliği anemisi (kansızlık) görülebilir.
  4. Bezoarlar genellikle midede oluşurlar ve sindirim ile ince bağırsağa geçerek tıkanmaya sebep olabilirler.
  5. Bezoarlar nadir vakalarda kuyruk şeklinde mideden ince bağırsağın jejunum kısmına uzanabilir ve bu durum rapunzel sendromu olarak bilinir.

Trikobezoarlar eken teşhis edilmediğinde komplike olarak; bağırsak tıkanıklığı (ileus), gastrointestinal sistem delinmesi, ülserleşme, gastrointestinal sistem kanaması, pankreatit (pankreas iltihabı), tıkanma sarılığı, süperior mezenterik arter sendromu, intussepsiyon veya peritonit (karın zarı iltihabı) gibi şikayetlere sebep olabilirler.

Bezoar hastalığı teşhisi

Bezoar teşhisinde öncelikle gastroloji veya iç hastalıkları uzmanı hastanın klinik muayenesinde hastanın geçirdiği operasyonlar, hastanın beslenme şekli ve sindirim sorunu yaratabilecek bir hastalığının olup olmadığını sorar. Hastanın karın muayenesinde karın sağ üst kadranda sert bir kitle palpe edilebilir (elle muayene esnasında ele gelen kitle hissedilebilir).

Hastanın muayenesinden sonra bazı tetkikler istenebilir.

Örneğin direkt karın grafileri bağırsak tıkanıklığı bulgularını gösterebileceği gibi bezoarların tespitinde yeteri kadar etkili olmamaktadır. Bezoar teşhisinde bilgisayarlı tomografi ve ilaçlı BT yöntemi, ultrasonografi tetkiki oldukça yararlıdır. Gastrik bezoarların tanı ve tedavisinde gastroskopi önemli bir yöntemdir.

Bezoar hastalığı tedavisi

Bezoarlar genellikle mide yerleşimlidir fakat duodenum ve ince bağırsağa kadar uzanabilirler. Bezoarların tedavi seçenekleri arasında medikal tedavi, endoskopik tedavi ve kapalı ya da açık cerrahi tedavi gibi tedaviler bulunmaktadır.

  1. Fito bezoarlarda etkili olduğu bilinen medikal tedavide proteolitik ilaçlar kullanılır. Medikal tedavinin endoskopik yöntem ile bezoarlar parçalandıktan sonra daha etkili olduğu görülmüştür.
  2. Ancak proteolitik enzimlerin ve endoskopik parçalama yönteminin veya endoskopik çıkarma yönteminin trikobezoarlarda etkili olmadığı da bilinmektedir.
  3. Endoskpik yöntem ile çıkarılabilecek boyuttaki bezoarlar bu yöntem ile çıkarma işleminin denenmesi yoluna başvurulabilir iken, mideyi çok fazla ya da tamamen kaplamış bezoarlarda laparoskopik cerrahi ya da açık cerrahi yöntem kaçınılmazdır.
  4. Cerrahi tedavi sırasında, mide dışında ince bağırsaklara da yayılabilecek bezoarların da değerlendirilmesi gerekir.
  5. Laparoskopik cerrahide; trikobezoarın parçalanarak çıkarılmasının zorluğu, kopan parçaların bağırsakta tıkanma (obstrüksiyon) oluşturma riski ve saç tellerinin abdominal boşluğa dökülmesi gibi komplikasyonları olduğu için bu yöntem çok fazla önerilmemektedir.
  6. Ayrıca tedavi sonrası bezoar tekrar oluşabilir, bu nedenle hastada bezoar oluşumunu tetikleyen faktörlerin ortadan kaldırılması önemlidir.
  7. Bezoar oluşumunda trikotillomani hastalığı etkili ise hastanın psikiyatrik destek alması da gerekir.

Sindirim sistemi hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Bağırsak dönmesi nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  2. Bağırsak tıkanıklığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  3. Süperior mezenterik arter sendromu neden olur
  4. Çocuklarda pika sendromu nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  5. İntusepsiyon nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  6. Meckel divertikülü nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  7. Akut karın ağrısı (abdominal ağrı) neden olur

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git