Damar Hastalıkları Ve Tedavileri

Aort Damarı Yırtılması Neden Olur? (Aort Diseksiyonu Nedir?)

Aort diseksiyonu neden olur
Aort duvarının üç ana katmanı vardır ve aortanın iç katmanının yırtılarak kanın orta katmana geçmesine ve orada yeni bir lümen oluşturmasına aort diseksiyonu (aort damarı yırtılması) denilir.

Aort damarı yırtılması nedenleri, belirtileri ve tedavisi

Aort duvarının üç ana katmanı vardır ve aortanın iç katmanının yırtılarak kanın orta katmana geçmesine ve orada yeni bir lümen oluşturmasına aort diseksiyonu (aort damarı yırtılması) denilir. Aort diseksiyonu tanısı konulmadığı taktirde ölüme neden olabilen ve acil olarak tedavisi yapılması gereken bir hastalıktır.

Klinik muayenede aort diseksiyonu şüphesi olan hastalarda mümkün olduğunca hızlı ve doğru tanının konulması oldukça önem taşımaktadır. Tedavisi yapılmayan aort diseksiyonlu hastalarda her saat için ölüm oranı % 1-2 oranında olduğu bilinmektedir.

Aort diseksiyonuna neden olan faktörler

Aort diseksiyonu veya aort damarı yırtılması, aortanın en iç damarında oluşan bir yırtığa takiben media tabakasında kanın birikmesi sonucu meydana gelen bir durumdur. Aort diseksiyonu erkeklerde kadınlara oranla daha fazla görülür iken, genellikle 50- 70 yaşları arasında ve yüksek tansiyon sorunu olanlarda meydana çıkar. Yeni oluşmuş aort diseksiyonu acil, hayatı dehdit eden bir rahatsızlıktır ve aortanın dış katmanının da yırtılıp patlama ihtimali söz konusudur. Bu durumda hastaların % 50'si 48 saat içerisinde hayatını kaybedebilir. Aorta patladığı taktirde hastaların yaşama şansı oldukça düşüktür.

Aort damarı yırtılması aort duvarının zayıf olan bölgesinde meydana gelir ve uzun süren hipertansiyon, sigara ve kokain kullanımı, dislipidemi (kandaki yağlarda bozukluk), bağ dokusu hastalıkları (marfan sendromu, Ehlers -Danlos sendromu, turner sendromu gibi), herediter vasküler hastalıklar (biküspit aorta, aort koarktasyonu gibi), vaskülitler (dev hücreli arterit, takayasu arteriti gibi), sifiliz, hamilelik, loğusalık dönemi, kaza veya yüksekten düşme, yanlış teşhis ve tedaviden kaynaklanan aort diseksiyonları (katerizasyon, aort ameliyatı, kanülasyon gibi) nedenler aort diseksiyonuna neden olabilir.

Aort diseksiyonu (aort damarı yırtılması) tipleri

Aort diseksiyonu tanımlanmasında birden fazla sınıflandırma vardır. Bazı sınıflamalar diseksiyonun temelini oluşturur iken, diğer sınıflamalar diseksiyon başlamadan önceki semptomların meydana çıkmasından sonraki geçen zamanı içerir. Semptomlar başladıktan sonra iki hafta içinde aort diseksiyonu tanısı konulabilir ise akut aort diseksiyonu olarak tanımlanır. İki haftayı geçen semptomlar ise kronik aort diseksiyonu olarak adlandırılır.

Akut aortik sendromlar diye gruplanan aort duvarı içinde kanama veya aort duvarı içinde kan birikmesi ve aortik ülserin gelişmekte olan diseksiyonunun belirtileri olabileceği düşünülmektedir. Aort diseksiyonu bulunduğu bölgeye göre ikiye ayrılır ve diseksiyon, çıkan aortayı tutmuş ise tip A (De Bakey tip 1 ve 2), diseksiyon yalnızca inen aortayı tutmuş ise tip B (De Bakey tip 3) olarak adlandırılır. Tip A diseksiyonlarda genellikle cerrahi tedaviye gerek duyulur, tip B diseksiyonlarda ise ilaç tedavisi ile koruyucu tedavi uygulanabilir.

Aort diseksiyonu (aort damarı yırtılması) belirtileri

Aort diseksiyonunun (yırtılmasının) belirtileri genellikle iki aşamalıdır. İlk semptom intimanın yırtılmasına bağlı ani olarak başlayan şiddetli göğüs ağrısı olup aort diseksiyonunun en karakteristik özelliğindendir. Göğüs ağrısı genellikle tip A diseksiyonunda görüldüğü gibi, sırt ağrısı ve karında (abdominal) ağrı tip B'de daha fazla görülür. Bu ağrı migratuar olabilir ve yırtılma hattı sonuna kadar ilerleyebilir.

Göğüs ağrısı taşikardi (hızlı kalp atımı) ve hipertansiyon ile birlikte görülebilir. Bu durum korku hisinin artmasından ve ağrıya yanıt olarak meydana çıkan katekolamin deşarzına bağlıdır. Göğüs ağrısının şiddeti değişiklik gösterebilir ve genellikle başlangıçtaki kadar şiddetlidir. Göğüs ağrısı çoğunlukla yırtıcı, parçalayıcı ve dayanılmaz bir ağrı şeklinde tarif edilir.

Hastada ölüm korkusu olur ve oldukça acı veren bir ağrıdır. Ağrı göğüs üzerinde, sırtta, karında, boyunda, çenede, dişlerde ve kollarda yayılım gösterir. Bazı durumlarda beyin damarlarının etkilenmesinden dolayı felç, görme bozukluğu ve bayılma gibi belirtiler görülebilir. Aort yırtılmasında atardamarların tıkanması sonucu nabzın düşmesine veya kaybolmasına neden olabilir. Nefes darlığı, kalpte üfürüm, halsizlik ve terleme rastlanan diğer bulgulardır.

Aort diseksiyonu (aort damarı yırtılması) teşhisi

Aort damarı yırtılması teşhisi

Aort damarı yırtılması teşhisi

Aort diseksiyonu (aort damarı yırtılması) tanısında hastanın şikayetleri ve belirtileri başka rahatsızlıklarda da sık görülebileceğinden aort diseksiyonu tanısı genelde atlanabilir. Ölüme neden olabilen bu yanlışa düşmemek için öncelikle risk faktörleri göz önünde bulundurulmalı ve ani başlayan şiddetli göğüs ağrıları aort diseksiyonunu düşündürmelidir.

Hastaların genelinde fizik muayene bulguları ön tanıyı koymada yardımcı olabilir. Kan tahlilleri aort diseksiyonu tanısında çok fazla işe yaramayabilir. Yüksek tansiyon hastalarda çoğunlukla görülebileceği gibi, şiddetli ağrılarda tansiyonun yükselmesine sebep olabilir.

Bunun yanı sıra aort yırtılması kola giden atardamarlardan birinin kan akımına engel olmuş ise kollar arasındaki büyük tansiyonda farklılık görülebilir. Hastaların genelinde miyokart enfarktüsünü ayırabilmek için öncelikle EKG (elektrokardiyografi) çekilmesi gereklidir. Bunlardan sonra diğer tanı yöntemleri, transözefagial ekokardiyografi (TTE), manyetik rezonans (MR), bilgisayarlı tomografi (BT) gibi tanı yöntemleri ve en iyi yöntem olarak kabul gören anjiyografik görüntülemedir.

Aort diseksiyonu (aort damarı yırtılması) tedavisi

Aort diseksiyonu akut tip A ve komplike tip B diseksiyonu olan hastalar yoğun bakımı olan, acil cerrahi girişim sağlayabilen kardiyotorasik cerrahi merkezlerinde cerrahi tedavi yöntemi uygulanır. Aort diseksiyonu acil, hayatı tehdit eden ve tanısı konulur konulmaz tedavisi yapılması gereken bir durumdur. Tedavide izlenecek yol yırtılmanın aortun hangi bölgesinde olduğuna bağlı değişiklik gösterir. Bazı durumlarda acil ameliyat yapılmasına gerek kalmadan ilaç tedavisi, tansiyonu düşürerek ve nabzı düşürerek tedavisi yapılabilir.

Acil ameliyat yapılan hastaların aort damarının yırtılan bölümü sentetik bir gerft (yama) ile değiştirilmesi (fil hortumu tekniği) işlemi yapılır. Bazı aort damarı yırtılması ameliyatlarında gerekir ve aortik kapak kurtarılmayacak durumda ise aynı anda hastanın aort kapak değiştirme (replasmanı) işlemi veya bypass ameliyatı yapılabilir. Aort diseksiyonunun acil ameliyat gerektiren vakalarında ölüm oranı yüzde otuz civarındadır.

Aort diseksiyonu (aort damarı yırtılması) nasıl önlenir?

Aort damarı yırtılmasını önlemek için öncelikle yaşam tarzı değişikliği yapmak gerekebilir. Örneğin yüksek tansiyondan korunmak ve tansiyonu dengede tutmaya çalışmak atılacak adımlardan biridir. Bunun yanı sıra sigara kullanımı var ise bırakmak veya hiç kullanmamayı çalışmak, fazla kilo probleminden korunmak veya bu sorun var ise vermeyi çalışmak, az tuzlu ve az yağlı beslenmek, düzenli egzersiz veya yürüyüş yapmak, yüksek kolesterol sorunundan korunmak, göğüs bölgesine ağır darbe almaktan kaçınmak ve trafikte bunu önlemek için emniyet kemeri takmayı ihmal etmemek gereklidir. Ailede veya aile yakınlarında aort yırtılması sorunu yaşayan oldu ya da olmuş ise 40-50 yaşlarından sonra gerekli tetkikleri yaptırmak ve bu konuda doktora bilgi vermek erken teşhis için oldukça önemlidir.

Kalp hastalıkları ile ilgili benzer sağlık yazıları

  1. Aort damarında darlık nedenleri
  2. Aort kapak darlığı neden olur
  3. Hamilelerde aort diseksiyonu olur mu
  4. Aort kapak tamiri nasıl yapılır
  5. Aortit nedenleri, belirtileri ve tedavisi
  6. Aort kapak yetmezliği nedenleri ve tedavisi
  7. Akut arter sendromu nedenleri ve tedavisi

1 Yorum

  1. Adsız

    21 Ocak 2015 at 23:32

    aort damarında yırtılma olunca ağrı oluyor mu?

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git