Ağız Hastalıkları

Ağız Kuruluğu Neden Olur? Ağız Kuruluğu Tedavi Edilir mi?

agiz-kurulugu
Tükürük vücut için çok önemli bir maddedir. Tükürük, özellikle beyinden, yanak mukozasından ve dil altından tükürük bezleri tarafından salgılanır ve insanlarda günlük bir ml ile bir buçuk ml arasında tükürük üretilir. Tükürüğün ağız içini temizlemesi, diş etlerini temizlemesi ve diş minelerini temizlemesinin yanı sıra sindirim sisteminde de çok önemli görevleri vardır.

Ağız kuruluğuna neden olan hastalıklar

Tükürük vücut için çok önemli bir maddedir. Tükürük, özellikle beyinden, yanak mukozasından ve dil altından tükürük bezleri tarafından salgılanır ve insanlarda günlük bir ml ile bir buçuk ml arasında tükürük üretilir. Tükürüğün ağız içini temizlemesi, diş etlerini temizlemesi ve diş minelerini temizlemesinin yanı sıra sindirim sisteminde de çok önemli görevleri vardır.

Yiyecekler ile birlikte alınan gıdaların sindirimi ağızda başlar ve tükürük bu açıdan insan vücudunda çok yardımcıdır. Bazı insanlarda tükürük salgısı azalır ve tükürük salgısının azalması sonucu ağız kuruluğu ortaya çıkar. Birçok sistemik hastalığın seyrinde ağız kuruluğu görülebilir. Yani tükürük miktarının salgısında azalma olur ve bu durum ağız kuruluğu olarak tanımlanır.

Ağız kuruluğuna neden olan faktörler

Günlük yaşamda tükürük miktarının azalmasına ve ağız kuruluğuna neden olan birçok faktör vardır. Ağız kuruluğu kadınlarda daha sık görülür. Ağız kuruluğuna neden olan faktörlerin en başında sistemik hastalıklar gelir. Şeker hastalığının ilk belirtilerinden biride ağız kuruluğu yani tükürük miktarının azalması ve çok su içme isteği, çok sık idrara çıkma gibi belirtiler ile kendini gösterir.

Bağ dokusu hastalıklarından sjögren sendromu denilen göz kuruluğuna ve ağız kuruluğuna neden olan otoimmün bir hastalıkta ağız kuruluğu sebeplerinden biridir. Psikolojik sorunlar ve kaygı bozukluğu gibi psikolojik problemler ağız kuruluğuna yol açan durumlardır. Bazı eklem hastalıkları da ağız kuruluğu yapabilir.Bazı ilaçların kullanımı sırasında, özellikle bazı hipertansiyon ilaçları, kolesterol ilaçları ve antidepresan ilaçları da ağız kuruluğuna neden olabilir. Genel olarak 400'e yakın ilaç çeşidi ağız kuruluğu yapabilir.

Çok fazla yağlı beslenmek, çok tuzlu yemek, aşırı alkol tüketmek ve az su tüketmek gibi beslenme şekilleri de ağız kuruluğu sebebi olabilir. Ayrıca radyoterapi tedavisi, kemoterapi tedavisi gibi tedavi yöntemlerinde de ağız kuruluğu olur. Bazı yemek borusu sorunları, nörolojik bozukluklar, ağızdan nefes alıp verme, romatoid artrit, sarkoidoz, hepatit C enfeksiyonu, tükürük bezi tümörü, hipertroidi, kafa ya da boyun travmaları sonrası gelişen sinir hasarı, sigara kullanımı, bazı üriner sistem sorunları gibi sağlık sorunları da ağız kuruluğuna neden olur.

Ağız kuruluğu belirtileri

Ağız kuruluğu kendini çok değişik şekillerde gösterebilir. Ağız kuruluğunun yanı sıra konuşma güçlüğü, dudak çevresinde çatlama, tat alma duyusunda bozulma, kötü ağız kokusu, ağızda acılık, ağızda yapışma hissi, diş etlerinde şişlik, diş etlerinde kanama, çiğnemede ve yutmada zorluk gibi şikayetler de görülebilir. Bazı insanlarda heyecanlanma sırasında da ağız kuruluğu olabilir. Heyecanlanma ağız kuruluğu kısa sürelidir ve sadece heyecanlanma olduğunda ortaya çıkar. Hastalıklara bağlı olan ağız kuruluğu ise uzun sürer ve günlük hayatı zorlaştırır.

Ağız kuruluğu teşhisi

Ağız kuruluğu ile doktora baş vuran hastadan diş hekiminin yapacağı fizik muayenede öncelikle hastanın öyküsü alınmalı ve şikayetleri iyi dinlenmelidir. Tükürük bezi disfonksiyonu dikkate alınmalı ağız kuruluğunun ağız ile ilgili bulgularına bakılmalıdır. Ağız kuruluğunun derecesinin belirlenmesi için tükürük bezlerinin fonksiyon testleri yapılır. Tam tükürük akış hızı olarak adlandırılan test ile klinik ortamında stimule edilmemiş tükürük akış hızı kolaylıkla belirlenebilir.

Tükürük testi dışında bazı görüntüleme yöntemleri kullanılır. Silografi, ultrasonografi, manyetik rezonans görüntüleme ve bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemleri ile, ağız kuruluğuna sebep olabilecek bir takım sialolithlerin, kanal tıkanıklıklarının, tümörlerin ve kistlerin görüntülenmesinde kullanılabilirler. Fakat bu tetkikler ile tükürük bezi fonksiyonunun ölçülmesinden ziyade tükürük bezi disfonksiyonunun tanısına dair bilgiler elde edilir. Bunlara ek olarak, sjögren sendromu gibi bir takım sistemik hastalıkların tanısının konması amacı ile tükürük bezi biyopsileri de yapılabilir. Biyopsi için sıklıkla alt dudak mukozasının hemen altında bulunan tükürük bezleri kullanılır.

Ağız kuruluğu tedavisive önlemler

Ağız kuruluğu tanısı konulmuş hastalarda hayat kalitesinin düşmesine neden olan bir takım şikayetlerin öncelikle semptomatik tedavilerinin uygulanması, daha sonrasında ise diş çürükleri, periodonditis gibi ileri aşamalarda oluşabilecek sıkıntıları gidermek için önleyici bazı uygulamaların yapılması gerekir. Ağız kuruluğuna neden olan hastalıklara yönelik birçok alanı ilgilendiren bir yaklaşım söz konusudur.

İlk aşamada uygulanacak şikayetlere yönelik tedaviler, altta yatan sebebe bakılmaksızın ağız kuruluğu ile hastaneye baş vuran tüm hastalar için geçerlidir. Küçük miktarlarda sık sık su yudumlamak hastanın yutmasını rahatlatır, dokuları nemlendirir ve ağız temizliğine yardımcı olur. Ağız gargaraları, jeller, spreyler ve yapay tükürük preparatları hayat kalitesinin arttırılması ve fonksiyonlarının tekrar kazandırılması için kullanılabilir. Ayrıca kullanılan ağız bakım ürünlerinin, nötral veya alkalin pH'li, alkolsüz, şekersiz olması tercih edilmelidir.

Aşırı aromalandırılmış diş macunu ve gargaralar, kurumuş ağız mukozasını irrite ederek ağrı ve yanmaya sebep olabileceğinden bu tip ürünler kullanılmamalıdır. Kurumuş dudak mukozası için E vitamini yönünden zengin nemlendiricilerin kullanılması, dudaklarda oluşan kanama ve ağrılı yaralar için faydalı olabilir. Yemeklerin ılık ve baharatsız şekilde tüketilmesi tavsiye edilir. Alkol ve kafein şikayetleri daha da tetikleyeceği için tüketilmemesi gerekir. Şekersiz sakız çiğnemek ağızda tükürük miktarını arttırır. Ağız kuruluğunu önlemek için geceleri oda nemlendiricisi kullanmak faydalı olabilir. Günde bir bardak su mutlaka içilmelidir. Çok tuzlu yiyeceklerden uzak durulmalıdır.

Ağız hastalıkları ile ilgili benzer sağlık konuları

  1. Ağız yarası (oral yara) neden olur
  2. Ağız kanseri nedenleri ve belirtileri (oral cancer)
  3. Diş ağrısı neden olur
  4. Diş taşı neden olur

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Konular

Üste Git